தொகைநிலைத் தொகை ஒரு தொகையில் இரு சொற்களுக்கிடையே சொல்வோ, உட்பொ மமைய்த்து ஒரே சொல் போல் நிற்குமாறானால் அதனைத் தொகைநிலைத் தொகை என்று கூறுவர். இந்நிலையில் மேம்பட்டச் சொற்றொடரும் அவ்வாறே அமையும்.
தொகைநிலைத் தொகை ஆயா வகைப்படும். அவை வேற்றுமைத்தொகை, வினைத்தொகை, பண்புத் தொகை, உவமைத் தொகை, உவமொப்பித் தொகை என்பவையாகும்.
எ.கா. மழை பொழிந்தால் இத்தொகை மழைக்கு சொற்றால் என நிற்கும். இங்கு பொருள் குறிக்கின்றது. கொடுக்கப்பட்டுள்ள இரு சொற்களுக்கிடையில் 'உ' என்னும் வேற்றுமை உருபு இல்லை. அது தொகை நிற்கும் பொருளை உணர்த்துகின்றது. இவ்வாறு, ஒரு தொகையில் வேற்றுமை உருபுகள் ஆக, இ, இன், அன், கண ஆகியவற்றின் ஒன்று மமைய்த்து வந்து பொருள் உணர்த்திய வேற்றுமைத்தொகை எனப்படும்.
உட்பொ மமையும் உளந்தொகைத் தொகை
எ.கா. தேர் பறக்கின்றன இத்தொகை, 'தேர் ஓட்டும் பாகன்' என விருந்த பொருளை உணர்த்துகின்றது. கொடுக்கப்பட்டுள்ள தேர், பாகன் என்னும் சொற்களுக்கிடையில் 'ஓ' என்னும் வேற்றுமை உட்பொ 'ஓட்டும்' என்னும் பொருளை உணர்த்தும் மமையும் மமையுள்ளது.
காலம் காட்டும் இடையினை பெயர்ச்சு எடுத்து மமைய்த்து நிற்க, வினை பகுதியை எடுத்து பெயர்ச்சொல்லாகத் தொகை வினைத்தொகை எனப்படும். காலம் கற்ற பெயர்ச்சொல்லை வினைத்தொகையாக்கலாம்.
எ.கா. வீசுகின்றது வீசுகின்றது வினை பகுதி. இது 'வீசும்' என்னும் பெயர்ச்சொல்லாகச் சேர்த்து காலத்தை வெளிப்படுத்தும் பெயர்ச்சமார்ப்பினம். மேலும் வீசுகின்றது, வீசிகின்றது, வீசும், வீசுதல் என முகத்தசத்தில் பொதுப்படும் விறித்துப் பொருள் குறிக்கின்றது. காலம் காட்டும் இடமில்லையே இப்பெயர்ச்சத்தொகை இருக்கின்றது.
வினைப்பகுதியை எடுத்து பெயர் சொல்ல் அமைப்புச் சொற்றொடர்களிலேயே வினைத்தொகை அமைவாம்.
நிமிர், வடியும், அவை, அவனு முதலானவை உரை உத்தரிப் பண்புப்பொருளுக்கு அது குழியின்றி 'ம' என்னும் பெயர்ச்சொல்லாக அமைந்து 'மம்' என்னும் பெயர் எடுத்து ஆக்கிய, அவன் என்னும் பண்பு உருபுகள் மமைய்த்து வருவதுபண்புத்தொகை எனப்படும். செங்காந்தள் - செங்குமையான காந்தள்